Europejski wymiar nauczania.

W 1991r. Rada Europy przedstawiła w podręczniku „Teaching about Europe” M. Shennana cele kształcenia. Zwróciła uwagę na kształtowanie podstawowych umiejętności potrzebnych młodym Europejczykom /nauczanie w Europie/, przygotowanie młodych ludzi do życia w jednoczącej się Europie, do stałych kontaktów i wspólnej pracy z innymi Europejczykami /nauczanie dla Europy/, dostarczenie podstawowej wiedzy na temat Europy, z uwzględnieniem perspektywy globalnej i lokalnej /nauczanie o Europie/. Efektem nauczania powinny być nabyte umiejętności, postawy i wiedza. Stworzono listę kluczowych kompetencji europejskich, jakimi powinni dysponować absolwenci szkół w Europie: umiejętność współpracy w zespołach, posługiwanie się nowymi środkami informacji, rozwiązywanie problemów, sięganie do różnych źródeł danych, słuchanie i korzystanie z poglądów innych ludzi, mówienie kilkoma językami, łączenie różnych jednostkowych elementów wiedzy, podejmowanie odpowiedzialności, zauważanie związku pomiędzy wydarzeniami z przeszłości a obecnymi, radzenie sobie z niepewnością i złożonością świata.

Wyżej wymienioną listę zmodyfikowano w 2000 r. Unia Europejska przedstawiła listę kluczowych kompetencji niezbędnych w społeczeństwie wiedzy, znaną jako strategia lizbońska: zdolność porozumiewania się w języku ojczystym, znajomość języków obcych, umiejętność liczenia, podstawowe umiejętności w dziedzinie nauk ścisłych i technologii, posługiwanie się technologiami informacyjno-komunikacyjnymi, umiejętność uczenia się, kompetencje interpersonalne i obywatelskie, zmysł przedsiębiorczości, świadomość kulturowa. Kompetencje „europejskie” muszą mieć podbudowę w wartościach, z których wynikają postawy proeuropejskie. Fundamentem Unii Europejskiej i Rady Europy są wartości demokratyczne i obywatelskie. Wolność jednostki, prawa człowieka, tolerancja, otwartość, przeciwstawianie się ksenofobii i rasizmowi to te wartości, które wpływają na europejski wymiar nauczania.
W Lizbonie wskazano na konieczność rozwijania gospodarki europejskiej jako dziedziny opartej na wiedzy, konkurencyjnej w skali świata, zdolnej do trwałego wzrostu, generującej miejsca pracy, a przez to zapewniającej większą spójność społeczną. Unia Europejska wprowadziła pojęcie „europejski obszar wiedzy” na określenie przestrzeni wszystkich państw członkowskich, które stają się miejscem kształcenia ustawicznego, dostępnym dla każdego obywatela państw członkowskich. Europejski obszar wiedzy tworzą dwa podstawowe elementy – europejski obszar badań i innowacji oraz europejski obszar edukacji (obszar kształcenia i szkoleń). Ten ostatni z kolei tworzą europejski obszar szkolnictwa wyższego i europejski obszar uczenia się przez całe życie /obszar kształcenia ustawicznego/.

Potrzeby w zakresie edukacji dotyczą nauki czytania, pisania, wypowiadania się, rachowania, rozwiązywania problemów, zdobywania wiedzy, umiejętności, kreowania postaw, tworzenia systemu wartości, „które są istocie ludzkiej niezbędne do przeżycia, rozwijania zdolności, godnej egzystencji i pracy, uczestnictwa w pełnym rozwoju, polepszenia jakości życia, podejmowania mądrych decyzji i dalszego uczenia się”.

Uczymy się żyć wspólnie z Innymi, dążąc do pełniejszego zrozumienia Innych, poprzez wzbogacenie wiedzy o Innych, ich historii, tradycji, duchowości i dostrzegania współzależności, realizowania wspólnie projektów i uczenia się rozwiązywania konfliktów z poszanowaniem wartości pluralizmu, rozważnego, wzajemnego zrozumienia i pokoju. Edukacja powinna przyczynić się do spotęgowania pragnienia życia wspólnie, które jest podstawą zwartości społecznej i tożsamości narodowej. Uczestnictwo demokratyczne zależy w pewnym sensie od cnót obywatelskich, jednak można je również wyzwalać i pobudzać poprzez kształcenie.

Edukacja powinna przynosić pożytek społeczeństwu, dawać mu narzędzia, które sprzyjają twórczości, postępowi, upowszechnianiu wiedzy i nauki. „Polityka edukacyjna powinna być wystarczająco zróżnicowana i tak kształtowana, aby nie stała się dodatkowym czynnikiem wykluczenia społecznego.”