Motywacja w szkoleniach językowych - klucz do sukcesu w nauce.

2006-10-20
Mikołaj Matuszewski | Language Teaching Consultancy
Kwestia motywacji do wykonywania jakichkolwiek działań i prac jest przez nas wszystkich postrzegana jako bardzo ważne zagadnienie. Wiele już napisano o motywacji do pracy, sporo też oczywiście o motywacji podczas szkoleń. Oczywistym jest, że szkolenia sprzedażowe czy przykładowo z ‘project managementu’ mają bezpośrednie przełożenia dla uczestników na ich późniejsze wyniki. Innymi słowy łatwo się w nie zaangażować mając świadomość późniejszych wymiernych korzyści dla siebie samych.
Szkolenia językowe są procesem, który trwa długo i co już sygnalizowałem niekoniecznie są zorientowane na jakieś konkretne cele . Nie wszystkim łatwo podejść do nich z motywacją, wielu ciężko ją utrzymać na dłużej. Dodatkowym aspektem jest to, że aby wykorzystać później zdobytą wiedzę należy zaangażować i inne własne umiejętności z odrębnych dziedzin. Dopiero w ich połączeniu uzyskamy wymierne korzyści. Przykładem mogą być połączenie umiejętności negocjacyjnych wraz z odpowiednią znajomością języka obcego czy zestawienie rozumienia procesów technologicznych wraz ze zdobytą wiedzą z zakresu obcojęzycznego słownictwa.
Tyle, aby zasygnalizować problem motywacji do szkolenia językowego w firmie. W dalszej części zajmiemy się trzema wątkami motywacji. Od strony przygotowania do szkolenia uczestnika, prowadzącego i organizacji szkolenia przez firmę.
Osoba ucząca się powinna mieć postawione jasno cele , do jakich zmierza i które osiągnie. Nie wolno pozostawić niepewności, co do czasu trwania szkolenia , poruszanych tematów i tego, co ma w efekcie dać uczącym takie czy inne szkolenie . Te informacje są niezbędne do wiadomości uczących się. Dodatkowymi argumentami mogą być czy wręcz powinny informacje o ewentualnych zmianach profilu pracy po zakończeniu szkolenia , czy przekazanie misji firmy , w której kontekście dane szkolenie jest organizowane. Właśnie powyższe kwestie stanowią pakiet informacji, które powinny wyzwolić wśród naszych pracowników motywację do rozpoczęcia szkolenia . W dalszej jego części będziemy bazować na tym, jak szkolenie jest zorganizowane oraz skorzystamy z koniecznych właściwych działań prowadzących szkolenie , które to mają pomóc w utrzymaniu motywacji bądź nawet jej zwiększenia.

Podchodzę z pełnym szacunkiem dla wielu opcji dotyczących możliwości doboru prowadzących nauczycieli jak i opinii o tym, kto kiedy i do czego lepiej się nadaje. Oprócz pełnego zaufania w tej kwestii do późniejszych organizatorów szkolenia w firmie, z pewnością ważna jest kwestia osobowości prowadzącego. Taka czy inna pomoże w utrzymaniu odpowiedniej atmosfery zajęć, która jest swoistym odzwierciedleniem komfortu uczenia się i chęci do zdobywania wiedzy. Niezwykle istotny jest udział uczących się w tworzeniu zajęć. Powinni oni posiadać wpływ pośredni bądź bezpośredni nie tylko na tematykę, ale i na ich formę czy nawet tempo.
Oczywistym jest odpowiednia analiza potrzeb językowych i wykorzystanie tej wiedzy w późniejszym prowadzeniu szkolenia. Jednakowoż bardzo obrazowym przykładem jest to, w jaki sposób wiedza ta jest wykorzystywana. Jeżeli w kontekście nauki gramatyki czy języka funkcjonalnego rozmawiać będziemy o globalizacji możemy spotkać się z mocną ciszą na sali. Jeżeli natomiast będziemy chcieli uruchomić te aspekty dyskutując o interesującym temacie związanym z pracą zawodową czy hobby naszych słuchaczy spowodujemy las rąk chętnych do dyskusji i wymiany poglądów. To, do czego zmierzam, to fakt, iż nauczyć pewnych funkcji językowych niezbędnych w pracy możemy czysto podręcznikowym tematem (ze słabym efektem biorąc pod uwagę czas i zapamiętywalność), tematem związanym z branżą firmy (z efektem zadowalającym) lub poruszając kwestie osobistych zainteresowań (efekt szybki i gwarantowany). Motywacja do nauki w tym aspekcie jest dwupłaszczyznowa. Z jednej strony udaje nam się przemycić pewne zagadnienia stricte językowe, a po drugie pozwalamy na naukę języka, który przyda się uczestnikom szkolenia podczas ich pierwszego pozabiznesowego spotkania, które nota bene może być również z potencjalnym klientem.
Nawiązując do przedstawionej już kwestii uczestnictwa uczących się przy tworzeniu zajęć, warto choćby pokrótce wspomnieć temat przygotowania materiałów do zajęć. Materiałów takich, które bezpośrednio będą związane z wykonywaną pracą, ale i które mogą się przydać w dalszej pracy . W dobie dzisiejszej technologii nie wolno nam zapominać, że w klasycznym już, acz wciąż najefektywniejszym sposobie nauki, jakim jest podejście komunikatywne, możemy wykorzystywać różnorakie media do prowadzenia zajęć. I nie chodzi tutaj absolutnie o Internet jako o narzędzie przekazywania wiedzy. Różnorakie formy prezentacji materiałów w trakcie zajęć w postaci medialnej mają również ogromny wpływ na chęć uczestnictwa w zajęciach ze względu na element niepewności czy zaskoczenia. Idąc krok dalej w tej kwestii sama forma zajęć powinna od czasu do czasu ulec zmianie. Ucząc wielu funkcji językowych czy słownictwa wielokrotnie opuszczenie sali lekcyjnej da najlepsze rezultaty. Nie wyobrażam sobie sytuacji, aby język ‘po godzinach’ nie mógł być efektywnie nauczany podczas spotkania w restauracji. Naprawdę wiele kwestii motywacji uczących się można zapewnić posiadając odpowiednio zaangażowanego prowadzącego.
Ze strony firmy organizującej szkolenie również pole do popisu w kwestii motywacji pracowników do uczestnictwa w szkoleniu językowym jest duże. Tak jak wspomnieliśmy na początku jest to proces rozłożony w czasie. Dlatego właśnie odpowiednie jego umiejscowienie w skali tygodnia czy wręcz dnia jest bardzo istotne. Ilość godzin poświęconych w tygodniu na szkolenie zależy oczywiście od ustalonego harmonogramu kursu związanego i z poziomami osób uczących się jak i celem, jaki należy osiągnąć w zamierzonym czasie. Ze względu na posiadane doświadczenie stoję natomiast na stanowisku, że zajęcia powinny być organizowane również w trakcie czasu pracy (niekoniecznie w pełnym wymiarze). Powoduje to, że uczestnicy traktują je nie jako zbędny obowiązek, ale jako element wykonywanej pracy. A to z kolei pozwala firmie na egzekwowanie postępów, które wpisane są w zakres wykonywanych obowiązków. Temat uczestnictwa finansowego zależy oczywiście od specyfiki firmy i tego, w jakim stopniu inwestycja w pracowników może być analizowana w kontekście późniejszego z niej zwrotu. Rozsądną praktyką motywującą do uczestnictwa w zajęciach jest współfinansowanie przez pracowników szkolenia w obrębie czasu poświęconego poza zajęciami i późniejszego zwrotu tych kosztów w przypadku pełnego uczestnictwa bądź osiągnięcia konkretnych rezultatów. Ta kwestia oczywiście powinna być w odpowiedni sposób oceniana. Z tego właśnie powodu również i sukcesywna analiza postępów w nauce jest elementem przydatnym. Dosyć często jednak sprowadzana jest do podstawowej formy motywacji, co jest niestety błędem. Traktujmy ten element jako jeden z ostatnich i starajmy się znaleźć takie formy motywacji do uczestnictwa w szkoleniu, które ja pozwolę sobie nazwać ukrytymi. Wtedy wyniki z pewnością będą więcej niż zadowalające. A o to chodzi zarówno organizacji, uczestnikom jak i prowadzącym.
Mam również nadzieję, że fakt możliwości zmotywowania uczestników szkolenia pomoże zmotywować Państwa firmę do zorganizowania tak właśnie skonstruowanego szkolenia językowego.