Common European Framework (CEF)
Europejski system opisu kształcenia językowego

Kwestia wielości i różnorodności funkcjonujących funkcjonujących w Europie języków zawsze była w centrum zainteresowania Rady Europy. W Unii Europejskiej powstawało wiele inicjatyw mających na celu propagowanie nauczania i uczenia się języków obcych. W roku 1989 ruszył ogólnoeuropejski projekt Lingua w ramach programu edukacyjnego Sokrates, dzięki któremu niemu młodzi Europejczycy zaczęli masowo korzystać z wymiany międzynarodowej, najskuteczniej sprzyjającej nauce języków obcych.

Punktem kulminacyjnym wszelkich działań promocyjnych, podejmowanych w stosunku do języków obcych było ogłoszenie przez Parlament Europejski wspólnie z Radą Europy roku 2001 - Europejskim Rokiem Języków. Za główny cel tej ponadnarodowej inicjatywy przyjęto uświadomienie Europejczykom - także tym spoza UE - bogactwa, jakie kryje za sobą lingwistyczna i kulturowa różnorodność Starego Kontynentu. Drugim celem, co nie znaczy drugorzędnym, była próba zwiększenia liczby osób uczących się języków obcych. Kształcenie takie uznano bowiem za kluczowy element osobistego i zawodowego rozwoju mieszkańców Europy, który - co ważne - ma się przyczynić do lepszego wzajemnego zrozumienia się poszczególnych nacji naszego kontynentu.

Inicjatywa Europejskiego Roku Języków jest kontynuowana przez proklamowanie Europejskiego Dnia Języków, obchodzonego w całej Europie w dniu 26 września.

Jedną z najważniejszych decyzji krajów członkowskich UE w dziedzinie języków było przyjęcie wypracowanych przez Radę Europy wspólnych standardów oceny kompetencji językowych. Podjęli ją w roku 2001 ministrowie edukacji krajów zrzeszonych w Radzie Europy, w tym także i Polski. Polityka językowa Rady Europy doskonale wpisuje się w działania UE w tym zakresie, bowiem bogate dziedzictwo różnorodności języków i kultur jest cenną, wspólną wartością, która należy chronić i kultywować. Główny wysiłek edukacyjny krajów członkowskich powinien być skierowany na przekształcenie tej różnorodności w źródło wzajemnego porozumienia i wzbogacania kulturowego, co stanie się możliwe, gdy pokonamy bariery komunikacyjne.

Jedynie dobra znajomość nowożytnych języków europejskich wśród obywateli Europy może ułatwić komunikację i kontakty między ludźmi, mówiącymi różnymi językami, a tym samym pozwoli zwiększyć mobilność Europejczyków, przezwyciężyć przejawy uprzedzeń i dyskryminacji i ułatwi wzajemne zrozumienie się i nawiązanie współpracy.

W związku z powyższym Rada Europy zaleca: "Promowanie takich metod nauczania języków nowożytnych, które kształcą niezależność w myśleniu, ocenie i działaniu w połączeniu z umiejętnością sprawnego i odpowiedzialnego funkcjonowania w życiu społecznym". W tym celu został opracowany dokument, który stał się obowiązkową lekturą wszystkich, zajmujących się kształceniem i doskonaleniem nauczycieli, opracowywaniem podstaw programowych i programów nauczania, określaniem standardów wymagań egzaminacyjnych, autorów podręczników i materiałów dydaktycznych. Jest to Europejski system opisu kształcenia językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie (Common European Framework of Reference for Languages: Learning, teaching, assessment - w skrócie CEF). Powstał on w wyniku dziesięcioletnich prac badawczych, prowadzonych przez grupę wybitnych ekspertów z państw-członków Rady Europy - był wielokrotnie konsultowany i weryfikowany. Wskazuje on, że nauka języka może być postrzegana jako:

Europejski system opisu kształcenia językowego szczegółowo określa zakres wiedzy, sprawności i umiejętności wymaganych na poszczególnych poziomach biegłości językowej.

 

_

A1

A2

B1

Słucham i
rozumiem

Rozumiem słowa i bardzo proste zdania na mój temat, na temat mojej rodziny, na temat tego co mi bliskie i znane, jeśli moi rozmówcy mówią do mnie powoli i wyraźnie.

Potrafię zrozumieć bardzo często używane słowa i wyrażenia na mój temat, mojej rodziny, na temat tego co mi bliskie i znane, zakupów, szkoły, kolegów. Potrafię zrozumieć główną informację komunikatów i wiadomości przekazywanych ustnie.

Rozumiem informacje podane w języku standardowym na temat domu, szkoły, pracy wolnego czasu, itd. Potrafię zrozumieć główną treść większości programów telewizyjnych i radiowych dotyczących bieżących wydarzeń, interesujących mnie tematów jeśli rozmówcy mówią względnie wolno i wyraźnie.

Czytam i
rozumiem

Potrafię zrozumieć nazwy, słowa i bardzo proste zdania, na przykład w ogłoszeniach, na plakatach, w katalogach.

Rozumiem teksty krótkie i bardzo proste. Potrafię domyślić się sensu informacji podanej w takich tekstach jak: reklamy, broszurki, menu, rozkłady jazdy. Potrafię zrozumieć krótkie i proste teksty osobiste.

Potrafię zrozumieć głównie teksty zredagowane w języku codziennym lub odnoszące się do mojej pracy. Potrafię zrozumieć opis wydarzeń, opis przeżyć a także życzenia zawarte w prywatnych listach.

Porozumie-
wam się

Potrafię porozumieć się jeśli mój rozmówca zgadza się powtórzyć wolno lub uprościć swoje zdanie, a także pomóc mi w mojej wypowiedzi. Potrafię postawić proste pytania na znany mi temat, lub na temat tego co jest mi niezbędnie potrzebne, a także odpowiedzieć na podobne pytania.

Potrafię porozumieć się w trakcie wykonywania znanych mi i prostych prac wymagających jedynie prostej i bezpośredniej wymiany informacji na znane tematy. Potrafię się porozumieć w trakcie krótkiej wymiany zdań, jeśli nawet nie umiem prowadzić dłuższej rozmowy.

Potrafię porozumieć się w większości sytuacji w jakich mogę się znaleźć podróżując po kraju, którego języka się uczę. Potrafię bez przygotowania wziąć udział w rozmowie na tematy osobiste lub dotyczące życia codziennego np. rodziny, czasu wolnego, pracy, podróży i bieżących wydarzeń.

Mówię

Potrafię użyć słów i wyrażeń bardzo prostych po to aby opisać siebie, swoje mieszkanie i ludzi, których znam.

Potrafię w kilku zdaniach opisać w prosty sposób moją rodzinę lub innych ludzi, opisać to co robię, moje studia, mój obecny i poprzedni zawód.

Potrafię w prosty sposób zrelacjonować wydarzenia, opowiedzieć o swoich doświadczeniach, marzeniach, nadziejach i celach. Potrafię krótko udzielić wyjaśnień, podać przyczyny, wyrazić opinię lub przedstawić swoje plany. Potrafię opowiedzieć krótką historię, główną intrygę filmu, i wyrazić moje reakcje na jego temat.

Piszę

Potrafię napisać krótką kartkę, np. z wakacji. Potrafię wypełnić prosty formularz wpisując moje imię, nazwisko, narodowość, wiek, adres.

Potrafię zanotować i przekazać na piśmie proste i krótkie informacje. Potrafię napisać osobisty, bardzo prosty list, np. podziękowania.

Potrafię napisać prosty zwięzły tekst na znany mi lub interesujący mnie temat. Potrafię napisać list opisujący moje osobiste doświadczenia, przeżycia i wrażenia.

 

_

B2

C1

C2

Słucham i
rozumiem

Rozumiem stosunkowo długie wypowiedzi i wykłady , a nawet potrafię śledzić złożony wywód jeśli dotyczy tematu, który nie jest mi obcy. Potrafię zrozumieć dziennik oraz większość programów telewizyjnych dot. aktualnych tematów. Potrafię zrozumieć większość filmów jeśli ich język jest standardowy.

Potrafię zrozumieć długą wypowiedź nawet jeśli jej struktura nie jest jasna i gdy zawiera ona niedopowiedzenia. Rozumiem programy telewizyjne i filmy bez specjalnego wysiłku.

Nie ma żadnych trudności w rozumieniu języka mówionego, tak w przekazach bezpośrednich jak i poprzez media, ani gdy mówi się szybko. Potrzebuję tylko trochę czasu na oswojenie się z nowym akcentem.

Czytam i
rozumiem

Potrafię zrozumieć artykuły i teksty opisujące problematykę współczesną, których autorzy przyjmuję konkretną postawę lub szczególny punkt widzenia. Potrafię zrozumieć współczesny tekst literacki napisany prozą.

Potrafię zrozumieć długie i złożone teksty prasowe lub literackie o zróżnicowanym stylu. Potrafię zrozumieć teksty specjalistyczne i długie instrukcje techniczne nawet jeśli nie są związane z moją specjalizacją.

Czytam bez wysiłku wszelkie teksty, nawet takie, których forma i treść posiadają duży stopień abstrakcji, np. podręcznik, artykuł na tematy specjalistyczne, dzieło literackie.

Porozumie-
wam się

Potrafię porozumieć się w miarę swobodnie i spontanicznie w taki sposób, że interakcje z rdzennym użytkownikiem języka stają się naturalne. Potrafię uczestniczyć czynnie w rozmowie na tematy codzienne, przedstawiać swoje poglądy i ich bronić.

Potrafię porozumiewać się swobodnie i spontanicznie nie szukając słów. Potrafię skutecznie używać języka w kontaktach społecznych i zawodowych. Potrafię wyrażać moje myśli i poglądy oraz nawiązać do wypowiedzi moich rozmówców.

Potrafię uczestniczyć bez żadnego wysiłku we wszelkich rozmowach i dyskusjach swobodnie stosując wyrażenia idiomatyczne i potoczne. Potrafię wypowiadać się płynnie i wyrażać precyzyjnie niuanse znaczeniowe. W przypadku trudności potrafię zręcznie naprawić potknięcie tak, że manewr ten zostanie niemal niezauważony.

Mówię

Potrafię wypowiadać się jasno i szczegółowo na wiele tematów dotyczących moich zainteresowań, potrafię przedstawić swój pogląd na aktualny temat oraz wyjaśnić korzyści i niedogodności różnych rozwiązań.

Potrafię opisać jasno i szczegółowo tematy złożone, odnosząc się przy tym do tematów z nimi związanych, rozwijając niektóre aspekty i odpowiednio kończąc moją wypowiedź.

Potrafię opisać i przeprowadzić jasną i płynną argumentację w stylu dostosowanym do kontekstu, przedstawić w sposób zwięzły i logiczny dany temat i przypomnieć moim słuchaczom główne punkty prezentacji.

Piszę

Potrafię napisać teksty jasne i szczegółowe na wiele tematów związanych z moimi zainteresowaniami. Potrafię napisać esej lub sprawozdanie przekazując informację lub przedstawiając mój pogląd za lub przeciw wyrażonej opinii. Potrafię napisać listy, które przekażą znaczenie jakie osobiście przypisuję danym wydarzeniom i doświadczeniom.

Potrafię wypowiedzieć się poprzez jasno i dobrze skonstruowany tekst oraz rozwinąć w nim mój punkt widzenia. Potrafię wypowiedzieć się pisemnie w liście, eseju lub sprawozdaniu na tematy złożone podkreślając ważne z mego punktu widzenia aspekty. Potrafię dostosować swój styl do stylu nadawcy.

Potrafię napisać tekst jasny, płynny i stylistycznie dostosowany do kontekstu sytuacyjnego. Potrafię zredagować listy, sprawozdania, raporty i artykuły na złożone tematy, o jasnej strukturze pozwalającej czytelnikowi zrozumieć ich najważniejsze punkty. Potrafię streścić lub przedstawić pisemną krytykę tekstu naukowego lub literackiego.

© Council of Europe / Conseil de l'Europe

 

W oparciu o wytyczne zamieszczone w CEF powstała koncepcja Europejskiego Portfolio Językowego. Również w oparciu o CEF ukształtowano system międzynarodowych egzaminów językowych TELC.